اردبیل شناسی

 اردبیل شناسی

فهرست شهرهای استان اردبیل

 
اردبیل: پرجمعیت‌ترین شهر استان اردبیل.

جمعیت شهرهای استان اردبیل براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی

ردیفنام شهرشهرستانجمعیترتبه در
شهرستان
۱ اردبیل اردبیل ۴۱۲٬۶۶۹ ۱ ۲ پارس‌آباد پارس‌آباد ۸۱٬۷۸۲ ۱ ۳ مشگین‌شهر مشگین‌شهر ۶۱٬۲۹۶ ۱ ۴ خلخال خلخال ۳۸٬۵۲۱ ۱ ۵ گرمی گرمی ۲۸٬۳۴۸ ۱ ۶ بیله‌سوار بیله‌سوار ۱۴٬۰۲۷ ۱ ۷ نمین نمین ۱۰٬۱۱۷ ۱ ۸ جعفرآباد بیله‌سوار ۷٬۰۲۴ ۲ ۹ گیوی کوثر ۶٬۴۶۷ ۱ ۱۰ عنبران نمین ۶٬۱۶۱ ۲ ۱۱ آبی‌بیگلو نمین ۵٬۲۴۲ ۳ ۱۲ نیر نیر ۴٬۸۱۸ ۱ ۱۳ هشجین خلخال ۴٬۵۱۸ ۲ ۱۴ سرعین سرعین ۴٬۴۷۸ ۱ ۱۵ اصلاندوز پارس‌آباد ۳٬۹۱۰ ۲ ۱۶ لاهرود مشگین‌شهر ۲٬۹۶۱ ۲ ۱۷ تازه‌کند پارس‌آباد ۲٬۸۰۴ ۳ ۱۸ هیر اردبیل ۲٬۵۸۸ ۲ ۱۹ کلور خلخال ۲٬۳۸۰ ۳ ۲۰ رضی مشگین‌شهر ۱٬۷۴۹ ۳ ۲۱ تازه‌کند انگوت گرمی ۱٬۵۵۶ ۲ ۲۲ فخرآباد مشگین‌شهر ۱٬۲۸۲ ۴ ۲۳ کوراییم نیر ۷۸۱ ۲ ۲۴ مرادلو (استان اردبیل) مشگین‌شهر ۶۴۵  5
مساحت استان اردبیل با 17953 کیلومتر مربع وسعت در شمال غربی فلات ایران جای گرفته و حدوداً 09/1 درصد مساحت کل کشور را تشکیل می دهد.
این استان از شمال با جمهوری آذربایجان، از جنوب با استان زنجان، از غرب با آذربایجان شرقی و از شرق با استان گیلان همسایه است. 5 شهرستان این استان حدود 369 کیلومتر با کشور جمهوری آذربایجان مرز مشترک دارد که در 159 کیلومتر آن رودهای ارس و بالهارود جریان دارد.
سه عامل شکل دهنده اقلیم آب و هوایی استان، توپوگرافی، زاویه تابش نور و جریانات هوایی می باشد.اجد تاریخی اردبیل
 

مسجد جمعه اردبیل :

 

این بنا در شمال شرقی شهر، بین محله های پیرشمس الدین و عبدالله شاه بر روی تپه مرتفعی واقع گردیده و یکی از قدیمی ترین مساجد شمال غربی ایران است. با توجه به حفاری های باستان شناسی که در محوطه اطراف این مسجد صورت گرفته بقایای شبستان های ستون دار در بخش شرقی و شمالی و هم چنین آثاری از کتیبه های متعلق به قرن سوم و چهارم ه.ق. کشف گردیده است. اصل بنای کنونی مسجد در دوره سلجوقیان بر روی بقایای کهن تری ساخته شده که درنتیجه حمله مغول حدود سال 620 هجری ویران و در حدود سال 650 هجری مجدداّ باز سازی گشته است در این بازسازی، گنبد به طور کامل بازسازی شده و تزیینات مختلف گچبری و نقاشی در شبستان و محراب آن انجام گردیده است.
بنای فعلی مسجد به ابعاد خارجی 85/18 × 45/36 متر از گنبد خانه ای ویران و ایوانی که در دوره های بعد به شبستان ستون داری تبدیل شده، تشکیل می شود همچنین در 5/16 متری مسجد، بقایای مناره ای از دوره سلجوقی برجای مانده است.
این فضا توسط سه کنج ها وترنبه ها به هشت ضلعی و سپس شانزده ضلعی تبدیل گردیده و گنبد بر روی آن قرار گرفته است. بقایای ساقه گنبد نشان می دهد که این بخش دارای ترک های متعدد منشوری زیبا قطار بندی و تزیینات کاشی معرق بوده که تنها بخش اندکی از آن باقی مانده است دیواره های داخلی گنبد خانه با اندود گچ و نقوش ترنج وگل و بوته قابل مقایسه با تزیینات گنبد سلطانیه تزیین یافته و درضلع جنوبی آن ، محراب بلند و زیبایی از دوره ایلخانی باگچبری ها ومقرنس کاری های جالب و در زیر آن آثاری از محراب کوچکتر دوره سلجوقی مشهود است. درب ورودی مسجد به تاریخ 742 ه.ق. دارای گره های هندسی، گل میخ های آهنی و کتیبه ای حاوی دوبیت شعر به خط نسخ است چنین به نظر می رسد که درب مزبور، از جای دیگر به این مسجد منتقل شده است. در حدود 5/16 متری مسجد، بقایای مناره ای از دوره سلجوقی به ارتفاع 8 وقطر 5 متر باقی مانده که به هنگام آبادانی مسجد در کنار آن قرار داشته آجر چینی بخشی از سطح مناره به صورت خفته راسته است که تا حدودی به آن حالت تزیینی بخشیده است بر بدنه مناره دو سنگ نبشته به تاریخ های 878 و 879 ه.ق. نصب شده که مربوط به اوزون حسن حکمران آق قویونلو است و ارتباطی با بنای مسجد و مناره ندارد و احتمالا از جای دیگری آورده و بر روی منار نصب شده است. این بنا به شماره 248 به ثبت تاریخی رسیده است.

 

 

مسجد جنت سرا :

 

این بنا در ضلع شمالی صحن اصلی بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی واقع است و از ساخته های شاه طهماسب اول به شمار می آید. در خصوص عملکرد واقعی بنا اطلاع دقیقی در دسترس نیست و به نظر می رسد که برای مراسم صوفیانه استفاده می شده است. نمای اصلی ایوان، با کاشی کاری زیبا و کتیبه های قرآنی تزیین وجلوی آن به پنجره بزرگ مشبک گره چینی از جنس فلز مسدود شده است. بر روی دیوار شمالی داخل بنا، طاق نمای بزرگ پنج ضلعی ایوان مانندی وجود دارد که بالکن کوچکی در بالای آن ساخته اند و از طریق پلکان کوتاهی واقع در عقب طاق نما بدان می توان رسید. به نظر می رسد که از الحاقات دوره بعدی باشد در دیوارهای شمال و غرب بنا نیز درهایی تعبیه شده که به اتاق های مجاور راه دارد جرزهای عظیم این مسجد، با ترفندهای مختلفی، سبک و تو خالی ساخته شده است.

 

مسجد کلخوران :

 

این مسجد در کلخوران، 3 کیلومتری اردبیل واقع گردیده است. پوشش این مسجد بر روی ستون های ساده ای قرار دارد. نمای بیرونی بنا با طاق نماهای آجری وپنجره های مشبک و تزیینات آجری نماسازی شده است. سردر ورودی مسجد دارای طاق نماهای کم عرض و مرتفع با نیم ستون های آجری بوده و بنای مسجد متعلق به دوره قاجار است.

 

مجموعه تاریخی بازار اردبیل در میانه شهر و در طرفین خیابان امام خمینی واقع گردیده و به جهت قدمت و دارا بودن معماری سنتی از بازارهای تاریخی و جالب توجه ایران به شمار می آید و چون دیگر بازارها مشتمل بر راسته ها، تیمچه ها، سراها و مسجد و گرمابه است.
بازار اردبیل از سابقه طولانی و درخشانی برخوردارمی باشد. مقدسی و اصطخری (قرن چهارم ه.ق)، بازار اردبیل را به شکل صلیبی توصیف می کنند که در میانه آن مسجد قرار داشته است. بازار اردبیل در قرن 7 و 8 ه.ق نیز از رونق فراوانی برخوردار بوده اما رونق اصلی آن مربوط به دوره صفویه است. در این دوره به جهت اینکه اردبیل خاستگاه سلاطین صفوی، مرکز دینی و همچنین جایگاه مقابر شیخ صفی الدین اردبیلی و دیگر گذشتگان سلاطین صفوی بود شهر و بازار آن از اهمیت و رونق خاصی برخوردار گردید.
مجموعه کنونی بازار معرف آثاری از دوره صفویه و قاجاریه است و شامل راسته اصلی بازار، راسته پیر عبدالملک، راسته قیصریه، راسته کفاشان، راسته غلامان، بازار زرگران، سراجان، پنبه فروشان، مسگران، چاقو سازان، آهنگران، سرای خشکبار (حاجی میرزا)، سرای گلشن، سرای وکیل، سرای نو یا زنجیرلو، سرای حاج احمد، سرای حاج شکر، سرای مجیدیه، سرای امام جمعه، سرای دوگچی و تیمچه زنجیرلی است.
مجموعه بازار با طاق های جناغی و گنبدهای ساده پوشش یافته و عرض طاق نمای مغازه ها به طور متوسط 3 متر و قطر پایه های طاق ها حدود 80 سانتی متر است. روشنایی داخل بازار از طریق روزنه های تعبیه شده در پوشش های گنبدی تامین می شود.

 

سرای خشکبارها از دو بازارچه موازی هم که هر دو بر راسته بازار عمودند تشکیل شده و هر کدام دارای 5 دهانه و 51 مغازه است. سرای گلشن نیز مرکب از دو بازارچه و یک سرا است و در مقابل سرای زنجیرلی واقع شده و به راسته بازار و راسته پیر عبدالملک مربوط می شود.
بخش اصلی سرا فضایی مستطیل شکل به ابعاد 80/3 × 94/9 متر می باشد که پوشش آن متشکل از 9 گنبد در میانه با چهار ستون مدور از سنگ خارا به ارتفاع 75/2 و قطر 52% متر (یا 52 سانتیمتر) و در اطراف بر جرزها نگهداری می شود. ستون ها دارای سرستون مکعب شکل بوده و طاق های زیرین گنبدها توسط تیرهای چوبی به یکدیگر اتصال یافته و مهار شده است.
از دیگر بخش های مهم بازار، چهار سوق یا بازار بزرگ قیصریه است. این بخش بنایی است مدور با گنبد کروی بلند و ساده . قطر بنا در پایین 12 متر و ارتفاع تقریبی آن 13 متر است.
بخش زیرین بنا، بدون در نظر گرفتن پایه مغازه ها و امتداد بازارچه ها عبارت است از 12 پایه که با 12 طاق جناغی زمینه را برای بر پایی گنبد فراهم ساخته است. در هشت طاق جناغی مغازه و در 4 تای دیگر راهرو بازارچه ها تعبیه شده است. بر سر بازارچه شمال شرقی، سنگ نبشته ای به چشم می خورد.
که به علت فرسودگی امکان قرائت آن وجود ندارد این سنگ نوشته حاوی نام بانی و تاریخ بنا بوده است. تیمچه و سرا و بازارچه زنجیرلی از دیگر بخش های مهم بازار اردبیل است که به راسته بازار راه می یابد. سرای زنجیرلی بنای هشت ضلعی است (چهار ضلع اصلی و چهار ضلع فرعی) که ابعاد اضلاع اصلی آن 20/10 متر می باشد صورت 8 ضلعی در بالا با گوشه سازی به دایره تبدیل شده و گنبدی کروی و ساده ای بر فراز آن جا گرفته است.
مجموعه تاریخی بازار اردبیل در سال های اخیر از طرف سازمان میراث فرهنگی تعمیر و مرمت شده و به شماره 1690 به ثبت تاریخی رسیده است.
 
 

این موزه که که یکی از حمام های تاریخی اردبیل به حساب می آید به نام حمام ظهیرالاسلام معروف است که با همت میراث فرهنگی استان مرمت و به موزه مردم شناسی تبدیل شده است. این موزه در مجاورت بقعه بزرگ شیخ صفی و در میدان  عالی قاپو اردبیل قرار دارد.

جاذبه های ورزشی سبلان
سبلان از نظر وجود جاذبه های زیاد در زمینه ورزشهای کوهستانی از نقاط ممتاز کشور بخصوص در زمینه اسکی روی برف، صخره نوردی، پیاده روی و کوهنوری می باشد. در زمینه اسکی روی برف امکاناتی در دامنه های آن راه اندازی شده است. در زمینه کوهنوری می توان به مسیر صعود به قله از سمت سرعیت (مسیر جنوب) و یا مسیر آلوارس (مسیر جنوب غربی) اشاره کرد. این مسیرها را از سه نقطه میتوان شروع کرد، یکی از آنها را که تا دامنه های اوچوق قیه با ماشین طی کرد و کوهنوردی را از کوهپایه های اوچوق قیه شروع کرده و بعد از فتح اوچوق قیه مابین قوملی گول در سمت شرق و صخره های سوزنی هرم به محل گودی میان قله های سلطان سبلان و هرم که به هاچا معروف است، رسید و از انجا مسیر را ادامه داده به جان پناه غرب رسید که در حدود یک ساعت طول می کشد و بعد از آنجا صعود به طرف قله را ادامه داد. یا اینکه مسیر صعود جنوب غربی را بدون رفتن به جانپناه ادامه داد و قله را فتح کرد، این مسیر را می توان از روستای ورگه سران و همچنین از پیست اسکی آلوارس نیز شروع کرد که این مسیرها به هاچا منتهی می شود و از آنجا صعود به قله میسر می شود.

 

 

 

ح) بخش فيزيوتراپي با امكانات مجهز

                                                                                   
آبگرم گاوميش گلي

                                                                                                        
پر آب ترين چشمه آب گرم هاي سرعين گاوميش گلي است كه استخري به طول ۲۵ و به عرض ۱۷ متر دارد. حرارت گاوميش گلي ۴۵ درجه وph آن ۸/۵ است. آب اين چشمه به سبب داشتن تركيب كلر و رو بيكربناته سديك و كلسيك و گرما براي درمان بيماري هاي عمومي، بيماري هاي سيستم حركتي (دردهاي مزمن رماتيسمي) و بيماري هاي زنان، بيماري هاي قلبي و نيز تقويت عمومي بدن استفاده مي شود و براي تعادل ميزان اسيد و بازي اعضاء بدن موثر است.                                              
آبگرم ساري سو                                                                     
درجه حرارت آب ساري سو در مظهر چشمه، ۴۷ درجه و در حوض آن ۴۴ درجه است وph آن به ۲/

/ 0 نظر / 67 بازدید